Kort antwoord: Een aanbouw aan de achterkant is vaak vergunningvrij als hij in het achtererfgebied staat, binnen 4 meter van de oorspronkelijke achtergevel blijft en niet hoger is dan 0,3 meter boven de vloer van de eerste verdieping. Je gemeente kan in het omgevingsplan andere regels hebben. En vergunningvrij is niet regelvrij: de aanbouw moet altijd voldoen aan het Bbl.
Twee toetsen: mag het hier, en is het goed gebouwd?
Sinds de Omgevingswet (2024) kijk je bij een aanbouw naar twee dingen:
- Ruimtelijk: mag het op deze plek? Dat staat in het omgevingsplan van je gemeente. Zolang een gemeente geen eigen regels heeft gemaakt, gelden de landelijke regels van de zogeheten bruidsschat. Die blijven tot uiterlijk eind 2031 gelden, tenzij je gemeente ze eerder aanpast.
- Bouwtechnisch: is het veilig, gezond en zuinig gebouwd? Dat staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Ook als je geen vergunning nodig hebt, moet je aanbouw aan het Bbl voldoen.
Daarom zeggen we: vergunningvrij is niet regelvrij.
De landelijke regels voor een aanbouw achter je huis
Een aanbouw is volgens de bruidsschat vergunningvrij als hij aan alle voorwaarden voldoet:
- hij staat op de grond, in het achtererfgebied;
- hij staat op meer dan 1 meter van openbaar toegankelijk gebied;
- hij is niet hoger dan 5 meter;
- er is geen verblijfsruimte op een tweede bouwlaag, en geen dakterras of balkon.
Het achtererfgebied begint 1 meter achter de voorkant van je huis. Het erf recht achter je huis, tussen de verlengde zijgevels, is altijd achtererfgebied.
De 4-meterzone
De belangrijkste regel voor een woonkamer- of keukenuitbouw is de 4-meterzone, loodrecht gemeten vanaf de oorspronkelijke achtergevel:
- Binnen 4 meter mag de aanbouw tot 0,3 meter boven de vloer van de eerste verdieping komen. Je mag de ruimte dan als woonruimte gebruiken: als woonkamer, keuken of slaapkamer.
- Buiten 4 meter mag je bouwen tot 3 meter hoog, maar dan mag je de ruimte alleen ondergeschikt gebruiken, bijvoorbeeld als berging of garage. Ligt een ruimte deels binnen en deels buiten de 4 meter, dan geldt voor de hele ruimte ondergeschikt gebruik, tenzij er een scheidingswand is.
Sommige websites schrijven dat “4 meter diep en 4 meter hoog” altijd mag. Dat klopt niet met de regels die IPLO beschrijft.
De 50%-regel
Je mag niet je hele tuin volbouwen. De regel gaat over het bebouwingsgebied:
| Bebouwingsgebied | Maximaal vergunningvrij te bebouwen |
|---|---|
| tot 100 m² | 50% |
| 100 tot 300 m² | 50 m² plus 20% van het deel boven 100 m² |
| boven 300 m² | 90 m² plus 10% van het deel boven 300 m², maximaal 150 m² |
Bestaande bijgebouwen, zoals een schuur of een eerdere uitbouw, tellen mee.
Wanneer heb je wél een vergunning nodig?
- De aanbouw komt aan de voorkant of te dicht bij de straat.
- Je woning is een rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument, of ligt in een beschermd stads- of dorpsgezicht.
- De aanbouw past niet binnen de regels hierboven, bijvoorbeeld omdat je dieper dan 4 meter wilt wonen.
- Je gemeente heeft in het omgevingsplan strengere regels gemaakt.
In die gevallen vraag je een omgevingsvergunning aan. Lees hoe dat werkt in vergunning aanvragen voor een aanbouw.
Hoe checken wij het voor jouw adres?
We kijken in het Omgevingsloket naar de regels op de kaart voor je perceel, meten de oorspronkelijke achtergevel en het bebouwingsgebied in, en zetten de uitkomst op papier. Zo weet je vóór de opdracht of je aanbouw vergunningvrij kan, of dat er een aanvraag nodig is. Je kunt ook eerst zelf de vergunningcheck op onze site doen.
Bronnen
Gecontroleerd op 9 november 2026. Regels en voorwaarden kunnen wijzigen; de bron is leidend.
- IPLO, stappenplan vergunningvrij bouwen (bijbehorende bouwwerken) iplo.nl
- Binnenlands Bestuur, uitbouwen aan de achterzijde (2 februari 2026) binnenlandsbestuur.nl
- IPLO, Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) iplo.nl
- Omgevingsloket, vergunningcheck omgevingswet.overheid.nl
Prijzen op deze pagina zijn richtprijzen inclusief btw. Na het inmeten krijg je een vaste prijs. Regels en subsidies kunnen wijzigen; de genoemde bron is leidend.
